REISGIDS Schotland

Cultuur, taal en geschiedenis van Schotland

Over Schotland
Cultuur, geschiedenis & taal
Eten & drinken
Foto’s
Geografie & weer
Highlights
Shoppen & uitgaan
Sharing Is Caring
Share on facebook
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on twitter
Share on whatsapp

Geschiedenis van Schotland

De geschreven geschiedenis van Schotland begint met de komst van de Romeinen kort na de start van onze jaartelling. Deze indringers ondervonden hevige weerstand bij de Picten, de oorspronkelijke bevolking die voor een groot deel wellicht van Keltische origine waren. Na talrijke verliezen bouwden ze, omstreeks het jaar 120, uiteindelijk de Muur van Hadrianus om op deze manier die ‘barbaren’ buiten Engeland te houden. Het zijn ook de Romeinen die het christendom in Schotland geïntroduceerd hebben.

Daarna blijft het lange tijd stil maar we weten dat ook Schotland slachtoffer werd van de plundertochten van de Vikingen en dat er zeker sprake geweest zal zijn van invloed uit het Hoge Noorden. In al die tijd is het nooit een erg stabiel koninkrijk geweest, vaak ging het gebukt onder de twisten van de verschillende clans. Niettemin slaagden ze er wel in om al die tijd hun politieke zelfstandigheid te behouden ten opzichte van Engeland.

Daar komt einde de 13de eeuw een einde aan. Vanaf dan zou Engeland proberen om Schotland onder hun heerschappij te brengen. Deze periode is gekend als de War of Independence. William ‘Bravehaert’ Wallace was de leider van de Schotten en hij slaagde erin om enkele overwinningen op de Engelsen te behalen, o.a. in de Slag bij Stirling Bridge. Hij werd echter verraden en in London ter dood veroordeeld. In ieder geval, de gevoelens van vijandschap en wantrouwen jegens het grotere en welvarender Engeland zijn sindsdien eigenlijk nooit meer echt verdwenen.

Geschiedenis van Schotland
Stirling Bridge ligt er nu vredig bij maar in 1297 was dit het strijdtoneel van William ‘Braveheart’ Wallace

William werd opgevolgd door Robert the Bruce en hij kreeg steun van adellijke clans en slaagde er in 1314 in om, bij de slag van Bannockburn, de onafhankelijkheid te herstellen. Deze weet Schotland te behouden tot ergens in de 16de eeuw. Een aantal minderjarige koningen komen op de troon en de stabiliteit in het koninkrijk verdween. Engeland begon zich terug te mengen.

Schotland kreeg op de koop toe te kampen met de pest, misoogsten en hongersnood. Het land stond op de rand van bankroet. Engeland beloofde financiële steun indien de Schotten bereid waren om de Acts of Union te ondertekenen. En zo werden Engeland en Schotland verenigd tot één koninkrijk in 1707. Ook de parlementen van de twee landen werden samengevoegd.

Veel Schotten (de jacobieten) waren het daar niet mee eens en in 1715 kwam men in opstand. Zonder al te veel succes echter. De jacobieten geven de hoop echter niet op en onder leiding van Bonnie Prince Charlie kwam het in 1745 nogmaals tot een treffen met het Britse leger. Opnieuw verloren ze. De strijd werd definitief beslist bij de Slag bij Culloden een jaar later. Er zouden geen noemenswaardige opstanden meer zijn in Schotland.

Maar de drang naar onafhankelijkheid bleef sluimeren. In 1999, bijna 300 jaar nadat het Schotse parlement was afgeschaft, besloten de Schotten om een nieuw parlement op te richten. Ze hebben bevoegdheid om lokale aangelegenheden te regelen. In 2007 schrijft de leider van de Scottish National Party geschiedenis toen hij, als eerste nationalist, verkozen werd tot eerste minister. In 2011 won de partij zelfs een regelrechte meerderheid en in 2014 hielden ze een referendum over de onafhankelijkheid.

Geschiedenis van Schotland
Het referendum van 2014 bracht zowel voor- als tegenstanders op de straten

Een hard bevochten campagne aan beide kanten resulteerde in de overwinning van de ‘nee-kant’, die zo’n 55% van de publieke stemmen behaalde. De SNP schreef echter opnieuw geschiedenis tijdens de algemene verkiezingen van 2015 in het VK. Ze namen 56 van de 59 zetels werden daarmee de op twee na grootste partij in het Lagerhuis, onder leiding van eerste minister Nicola Sturgeon. De honger naar onafhankelijkheid blijft groot. Vanwege de Brexit gaan er stemmen op om een nieuw referendum te organiseren.

Cultuur in Schotland

Er zijn maar weinig volkeren die zo trots op hun roots zijn als de Schotten. Je kan ze gerust wat chauvinistisch en nationalistisch noemen. Dit komt uiteraard door hun eeuwenlange strijd tegen de Engelse overheersing. Tijdens je bezoek aan Schotland zal je ook regelmatig geconfronteerd worden met de roerige geschiedenis en de kleurrijke figuren die daar een belangrijke rol in hebben gespeeld. Het hoeft ons dan ook niet te verbazen dat ze veel belang hechten aan tradities.

Eén van die tradities is het dragen van een kilt, een kledingstuk dat bedoeld is voor mannen. Het patroon van de kilt geeft aan bij welke clan (een systeem dat dateert uit de 5de eeuw) hij hoort. Voor wie geen clan heeft, zijn er algemene patronen. Om zich te onderscheiden van de Ierse kilt dragen Schotten een klein tasje op de voorzijde, dit wordt sporran genoemd. Het doet ook meteen dienst als soort van riem. Wist je trouwens dat de sokken bij officiële gelegenheden opgetrokken worden en tijdens minder officiële gelegenheden afgestropt zijn?

Geschiedenis van Schotland
Traditionele kilt met een ‘sporran’ en een klein dolkje dat in de sokken gestoken wordt

De Schotten houden ook vast aan de Highland Games die al meer dan duizend jaar georganiseerd worden. De wedstrijd speelt zich af tussen verschillende clans. De onderdelen die aan bod komen zijn paalwerpen, steenwerpen, Schots hamerwerpen, gewichtwerpen, een gewicht over een balk werpen, schoofwerpen en touwtrekken. Al deze onderdelen worden begeleid met muziek en daarbij ontbreekt de doedelzak uiteraard niet.

Religie

Het grootste deel van de Schotse bevolking (54%) hangt het christendom aan. 32% daarvan is aangesloten bij de Church of Scotland, een afdeling van de Anglicaanse kerk. De rooms-katholieke kerk kent steeds minder volgers.

In Schotland vormen de islam, het hindoeïsme en het boeddhisme een minderheid. 37% van de bevolking geeft aan niet religieus te zijn.

Taal

Officieel heeft Schotland 3 talen, namelijk het Engels, het Schots en het Schots-Gaelisch. De laatste twee zijn effectief verschillende talen en mogen dus niet met elkaar verward worden.

Het Schots-Gaelisch is een Keltische taal en verwant aan het Iers en Welsh. Amper 1% van de bevolking, voornamelijk in het noordwesten van het land, spreekt deze taal. Het Schots is een soort van tussentaal tussen het Schots-Gaelisch en het Engels. 23% van de bevolking spreekt deze taal, vooral in het noordoosten en de grote steden. De Schotse overheid heeft maatregelen genomen om beide talen te beschermen tegen uitsterven. Zo subsidiëren ze bijvoorbeeld onderwijs in deze talen of radio- en televisieprogramma’s.

 

Vakantiemicrobe
Heeft de microbe jou al te pakken?
Nieuwe tips & weetjes
De 10 beste dagrugzakken voor je vakantie
De 9 beste reiskoffers voor elk budget en elk type vakantie.
Het belang van de juiste zonnefactor in je zonnecrème.
De beste wandelschoenen van het jaar